Lisa Weeda – Huisblogger Update 2

STRUIKEL, WORSTEL EN KOM BOVEN

Op 10 december heb ik mijn eerste Creative Writing ‘terugkom dag’. De eerste terugkomdag ooit, omdat mijn jaar de eerste lichting is. We zijn met vier afgestudeerden en een van onze oud-klasgenoten schuift na afronding van de scriptie bij de volgende bijeenkomst aan. De komende jaren zitten er telkens meer nieuwe alumni aan tafel. Wat we doen bij zo’n samenkomst? Praten over waar we nu zijn, wat we doen, of we nog schrijven, hoe we onszelf in de markt willen zetten, welke doelen we willen bereiken en hoe je je eigen ‘brand’ wordt. Straks kan dat met meerdere jaarlagen, waarbij ervaringen uitwisselen heel belangrijk wordt.

Auteur Elfie Tromp, die vandaag over de start van haar carrière na HKU Writing for Performance vertelt, zegt als eerste: “Ik zou willen dat wij dit soort dagen hadden gehad, om vragen, angsten en moeilijkheden te bespreken en te delen. Ik zat net na mijn studie soms op het punt allemaal mensen van mijn facebook te verwijderen, omdat ik het ene succesverhaal na het andere voorbij zag komen in mijn tijdlijn.

Gelukkig is zij, zes jaar na het behalen van haar diploma, hier met een goed en eerlijk verhaal. Een verhaal over vallen en opstaan. Over hoe zij goed terecht is gekomen in de literatuur. Maar allereerst om ons te vertellen hoe ze na haar schrijfopleiding ‘sauspomper’ bij Hotel New York werd: “Ik mocht niet uitserveren, nee. Ik moest de saus in de bakjes pompen. Na drie maanden werd ik ontslagen, omdat ik niet bij het uiterlijk van Hotel New York paste”, hoe ze op een kinderopvang werkte en les gaf. Hoe al die baantjes het allemaal niet waren, dat haar leven turbulent en rommelig was en dat ze niet veel aan schrijven toekwam.

Toen kwam het moment waarop ze zich bedacht: “Dit moet anders, ik moet plaats maken voor mijn schrijven. Ik moet mijzelf heel serieus nemen en natuurlijk struikel ik alle kanten op en weet ik amper welke kant ik de val op moet sturen, maar ik moet in ieder geval ruimte maken voor mijn schrijverschap.” Om dit mogelijk te maken begon ze regelmaat te hanteren. Ze schrapte de chaos (voor een groot deel) uit haar leven: “Dump dat vriendje als het teveel gezeik is. Een mooi werk is voor de eeuwigheid, gerommel in de liefde niet.

Na het puinruimen kwam er ruimte en regelmaat om te schrijven en te maken. Ruimte om met recht te kunnen en durven zeggen dat ze schreef: “Plek maken voor je schrijven is één, je moet ook durven zeggen dat je schrijft. Zeg als je op een literair feestje bent niet tegen iemand: ‘Uh ja, nouja, ik schrijf. Ofzo.’ Dat werkt dus niet, daar doe je jezelf geen recht mee.” Tromp ging wijdbeens achter haar schrijven staan, stuurde in naar veel literaire tijdschriften en toen ze niet overal werd gepubliceerd waar ze wilde, begon ze een eigen literair magazine: STRAK. “Daarna werd ik opeens wel gevraagd voor diezelfde magazines, plotseling serieuzer genomen.

Goeroe
Zo was er nog meer: met een crowdfundactie kwam ze uiteindelijk bij Pauw en Witteman te zitten, zo kreeg ze uitgevers achter haar broek aan, daarbij won ze de VPRO Bagagedrager prijs. O, en dan was er dus nog het boek Goeroe, haar debuutroman, en kwam er de welbekende Metrocolumn. Niet dat dit allemaal ineens uit de lucht kwam vallen, zo in haar mooie schoot. Nee. Soms, in ieder geval net na haar afstuderen, zelfs denken: “ik kap er mee”.

tumblr_mi2ggjNqpU1rxzliio1_r1_500
Terwijl ze dit aan ons vertelt, en tussendoor tipt dat in therapie gaan ook heel handig is, blijft ze het hebben over struikelen. Want het was struikelen en dat blijft het altijd. Je kunt sommige keuzes maken, waardoor je plotseling in iets heel lucratiefs en tofs terecht komt. Maar daar heb je wel opstapjes voor nodig, waarvan je in het begin misschien het nut nog niet helemaal ziet. Zo volgde Elfie Tromp bijvoorbeeld presentatie-seminars bij Kemna casting en staat ze nu regelmatig op het podium om evenementen te presenteren, kreeg ze vele jaren na haar afstuderen als scenarioschrijver toch vragen voor het schrijven van theaterstukken (“theater is en blijft een grote liefde”).

En wij, de vers afgestudeerden, halen adem. Iedereen dwaalt, iedereen heeft geldstruggles, er zijn hordes die hoger lijken dan de muren van de Gazastrook, er is de angst dat je het niet redt, dat je verzuipt. Deze problemen heeft (bijna) iedereen. Je bewustzijn van die obstakels zorgt denk ik voor een voorsprong. En we halen adem omdat Elfie Tromp hier staat. Omdat er dus mensen zijn die het redden. Mensen met genoeg lef, want dat heeft deze Rotterdamse zeker, en ondernemingszin. Dat wij het kunnen redden. Dat we met genoeg durf, wil en vechtlust wel goed terecht komen, ergens in die val. Dat we moeten ondernemen door aan onszelf te werken.

fall seven times
Het echte kunstenaarschap zit ‘m dus niet alleen in het hebben van talent. Dat je talent hebt, bewijst zich wel doordat je aangenomen wordt op een kunstopleiding, maar dan ben je er nog lang niet. Het zit ‘m in de vechtlust, in het neergeslagen worden en weer opstaan, in het echt weten wat je zwakke punten zijn. Het zit ‘m in je gebreken net zo lang trainen en bijschaven tot je wèl goed genoeg bent. Ook dat is ondernemen. Het is niet alleen ‘werken’ aan de producten die je maakt, het is voor een heel groot deel ook werken aan jezelf. Jij bent degene die het product vervaardigd, die het kunstwerk maakt. Jij bent je eigen merk. En uitzoeken wat dat inhoudt, wat voor weg je wilt bewandelen en wat voor ‘brand’ je wilt zijn, hoe je gezien wilt worden, betekent weten hoe je in elkaar steekt. Als je niet goed weet hoe je zelf in elkaar steekt, als je niet exact weet waar je kracht ligt en wat je valkuilen zijn, dan wordt het niks. Elfie Tromp lijkt dit goed door te hebben.

images
Als dank aan Elfie Tromp, en omdat ik wat hieronder volgt, een interessant onderdeel van haar verhaal vond, ga ik nu een lijst maken die zij ooit leerde maken bij een “verder verschrikkelijke seminar” van een gegadigde van Nike.

De opdracht luidt als volgt: maak je droom CV, maar dan achterstevoren: wat staat er onder jouw naam als je 100 bent, 90 bent, 80 bent, enzovoorts. Wat wil je per decennium in je leven bereikt hebben?

100: Chillen met mijn kleinkinderen, hen alle literatuur voorlezen waar ik van houd, lachen en borrels drinken
90:
laatste boek geschreven, ik neem jonge schrijvers onder mijn hoede, begeleid hen
80:
hopelijk fit genoeg om spreker te zijn op evenementen, genoeg oog voor jong talent om hen een geldige plek in het literaire veld te geven
70:
(zo’n schema invullen is echt verschrikkelijk confronterend, raar en eng, waarom doe ik dit?)
60: zes boeken, misschien wel eens een prijs gewonnen voor iets (zou leuk zijn)
50: vier boeken, veel reizen gemaakt om te kunnen schrijven, nieuwe taal geleerd (Zweeds)
40:
drie boeken, zomergasten, redacteur bij een goed opinieblad of krant, radiomaker, festivalmaker
30: eerste boek geschreven + documentaire gemaakt + podcast, ik heb het eerste anti-boekenbal georganiseerd, gewoon, om te fucken.
26 – zo oud ben ik nu. Ik heb publicaties in Das Magazin, Voortuin, De Titaan, De Optimist, De Dakhaas. Ik won nog nooit een schrijfwedstrijd (wat ik heel jammer vind), ik sprak met een aantal uitgeverijen, ik zit in het Talentenprogramma van het Nederlands Letterenfonds, in het agentschap van de Wintertuin en ik maak literair programma bij Mooie Woorden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *