Simon Boer – huisblogger update 1

Hello world!

Dat zijn traditioneel gezien de eerste twee woorden van een computerprogramma, waarmee programmeurs van oudsher testen of hun pas geschreven programma’s gezond zijn en kunnen praten. Ik gebruik ze om mezelf te introduceren, want ik ben programmeur: hello world, ik ben Simon. Deze Simon studeert momenteel af aan de acteursopleiding van ArtEZ in Arnhem, wat betekent dat ik tevens bijna acteur ben. Acteren en programmeren hebben niks met elkaar te maken; met de beste wil van de wereld zou ik er geen parallel tussen kunnen trekken. Daar komt nog eens bij dat ik games wil ontwerpen, animatiefilms maak en een bedrijf heb in ‘multimediale producties’; ik vind het moeilijk om mezelf bevredigend te profileren.

Als ik me hier serieus zou voorstellen zou ik dat zonder labels doen: ik ben iemand die verhalen wil vertellen, en daar steeds verschillende middelen voor gebruikt. Ik wil een maker zijn die niet zijn boodschap bij het medium, maar het beste medium bij zijn boodschap kiest. Als inhoud uit vorm ontstaat (en daar geloof ik in), dan vind ik het waardevol om flexibel te kunnen zijn en combinaties te kunnen maken die iets nieuws vertellen.
Wat ik dan precies wil vertellen wisselt ook. Meestal probeer ik een nieuw perspectief te bieden, het publiek met nieuwe ogen te laten kijken naar iets bekends, deelgenoot te maken van een gedachte of een verwondering. Soms is dat iets politieks, soms ook niet: ook inhoudelijk begeef ik me graag op verschillende vlakken en ik vind het leuk mezelf daarin uit te dagen.

Welke uitdagingen biedt de opleiding jou?

Ik speel graag, dus daarvoor zit ik op de toneelschool op de juiste plek. Met ‘spelen’ bedoel ik dan niet eens alleen het letterlijke toneelspelen, maar de speelsheid waarmee je een vloer op gaat en al doende samen de spelregels ontdekt om ze vervolgens weer te breken. Zo werk ik graag: niet vanuit een vaststaand doel, maar vanuit een open vraag of een verwondering. Kan ik een synthesizer bespelen met enkel handgebaren? Wat als het lichtplan door kunstmatige intelligentie wordt bestuurd? Kun je een scène andersom spelen? Het antwoord hoeft dan niet eens ‘ja’ te zijn of het resultaat een succes; het gaat om de poging die misschien veel te ambitieus is maar die toch vaak een nieuwe stap oplevert. Het prettige daarvan is dat falen zo onderdeel wordt van het proces: een obstakel is geen inschattingsfout maar gewoon een onvoorzien spelelement dat je creatief kunt proberen te overwinnen. Zo ervaar ik spelen ook vaak: voor je de vloer op gaat heb je meestal wel een idee van wat je gaat doen, maar dat gaat eigenlijk bijna nooit zoals je in gedachten had en dan moet je in het moment weer iets nieuws inzetten: actie-reactie zonder een waardeoordeel, met tegenslagen als brandstof voor een nieuwe weg.

Normale Gewone Mensen door Olivier Diepenhorst, bij Toneelgroep Oostpool | Fotografie: Suzanne Ophof

Een waardevol inzicht dat ik op school heb opgedaan is dat verhalen vertellen een (in elk geval in de westerse cultuur) universeel mechanisme is. Elk verhalend of vertellend medium werkt met spanning, timing, codering en heeft een vorm van dramaturgie in zich. Als acteur word ik opgeleid om inhoud vorm te geven met mijn lichaam en mijn stem, maar de principes die ik daarvoor hanteer zijn in de grote lijnen ook inzetbaar in andere media. De opleiding leert me zo niet alleen om een bekwaam acteur, maar ook de bredere maker te worden die ik graag wil zijn.

Wat zijn je plannen voor aankomend jaar?

Naast dat ik me blijf doorontwikkelen als acteur en als zodanig stage loop, doe ik een eigen onderzoek naar interactief theater. Dat onderzoek komt oorspronkelijk voort uit mijn almaar groeiende fascinatie voor games: in mijn optiek is dat de kunstvorm van de toekomst omdat het verhalen kan vertellen waarin het publiek een actieve rol speelt. Aristoteles definieerde ooit de term ‘catharsis’ als een effect op theater- (en naar ik zou willen beweren, algemeen) publiek waardoor je uit empathie met de ellende van de personages zelf een emotionele reiniging ondergaat: een soort emotionele uitlaatklep, zonder het zelf mee te hoeven maken. De computergame maakt het mogelijk om het verhaal wél zelf te ondergaan, en ik ben heel benieuwd wat catharsis in die context zou kunnen betekenen.

Games zijn jong en nog volop in ontwikkeling. De narratieve en interactieve mogelijkheden – die al zo veelbelovend zijn – worden almaar groter. In mijn onderzoek wil ik proberen die mogelijkheden naar het theater te brengen. Dat is vooral een technisch probleem: veel van de strategieën die games inzetten gebruiken licht, geluid, personages en bovenal de computer die al die elementen perfect kan choreograferen wanneer jij op een knop drukt. In het theater is dit lastig na te bootsen met de middelen die nu standaard voorhanden zijn, en er zou mijns inziens een nieuw gereedschap moeten worden uitgevonden om theatermakers dezelfde mogelijkheden en flexibiliteit te bieden. Dat gereedschap ben ik aan het maken: hello world, dit is Stagebrain.

Stagebrain wordt mijn pakket van draadloze knoppen, deurmatten en licht- en geluidsinstallaties die allemaal worden georkestreerd door een soort computergestuurde dirigent: drukt het publiek op een knop, dan start de soundtrack, dan gaan de lichten aan en krijgt acteur B een seintje dat hij zijn derde zin moet zeggen. Alle losse onderdelen staan met elkaar in verbinding, en hoe ze op elkaar reageren is flexibel aan te passen door de computer op eenvoudige wijze nieuwe instructies te geven. Stagebrain wordt mijn manier om als maker te kunnen spelen met techniek: een manier om beperkingen op te heffen en ruimte vrij te maken voor de mogelijkheden die games al bieden.

Een voorbeeld van een acteur die dankzij een vroege versie van Stagebrain met een draadloze gamecontroller te besturen is.

Twee acteurs spelen steen, papier, schaar. De ene acteur geeft steeds via Stagebrain telepatisch aan de andere acteur door welk van de drie opties hij gaat kiezen. Dit was een promotiefilmpje voor een technische presentatie van mijn werk.

Hoe kijk je tegen ondernemen aan, en wat betekent het voor jou en je werk?

Ondernemen speelt een rol in bijna alles wat ik maak. Dat bedoel ik niet eens in de financiële zin, maar in de zin dat ik mijn werk voor een publiek maak en dat ik dat graag wil bereiken. Marketing is daarin belangrijk. Ik probeer dat niet als een obstakel te zien, maar als een element waar wederom mee gespeeld kan worden: bijvoorbeeld door het drukwerk zelf te ontwerpen en in vorm helemaal toe te spitsen op de inhoud, of door van de PR zelf al een soort verhaaltje te maken.

Campagnebeeld voor de ‘De Gouden Brief’ door tweemanscollectief De Broertjes Van. Deze familievoorstelling had een succesvolle marketingcampagne gedurende het hele maakproces, die op zichzelf een klein verhaal vertelde.

Omdat Stagebrain een langetermijndroom is vergt de ontwikkeling daarvan wel financiële planning. De prototypes van de apparaten zijn af, het computerprogramma begint tekenen van veelbelovend leven te vertonen en ik heb een 3D-printer aangeschaft om nieuwe ontwerpen snel uit te kunnen testen. Mijn droom is echter om die prototypes tot volwaardige producten uit te werken, en daarvoor moet ik in materiaal kunnen investeren en een ruimte hebben om de artistieke mogelijkheden als acteur en theatermaker te onderzoeken.

In mijn komende blogs wil ik die reis documenteren van idee naar werkend prototype, van de alpha naar de beta, van testperformances tot eerste voorstellingen en bovenal de zoektocht naar fondsen, gezelschappen en/of productiehuizen die me daarin willen ondersteunen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *