Fabienne Balvers – Huisblogger update 2

Back to life, back to reality

Toen ik met mijn 17 jaar de academie binnen liep vroeg onze theorie docente wat ons doel in het leven was. Een vrij heftige vraag, ik begon met een groot en fijn huis en het zou mooi zijn als daar een zwembad bij zat. De docente begon enorm hard te lachen. Eigenlijk snapte ik niet waarom ze me zo uitlachte. Succes voor mij is als je werk je passie is en dat dit zich uiteindelijk uit in een fijne omgeving die je voor jezelf creëert. Na mijn beurt kwam een mede student met het doel om later zijn kunstwerken te tonen op de Biënnale in Venetië. Ja, dat was ook wel een optie om eens over na te denken…..

Voordat ik begon met het schrijven van deze 2e blog, bekeek ik de huisbloggers van voorgaande jaren ArtEZ & Ondernemen. Hoe ver waren zij met het ondernemerschap in hun 2e blog? Waren zij toen al succesvol? Ik ging hen vergelijken met mezelf, daar ga ik dus al de fout in. Vanaf mijn afstuderen in juni tot nu had ik naar mijn gevoel nog niks bereikt. Ik heb geen tentoonstellingen gedaan, geen awards gewonnen en dat zwembad is nog lang niet in zicht. Op de manier hoe ik ontwikkeld ben als kunstenaar tijdens mijn studie en op de manier na mijn studie is enorm verschillend. Doordat je niet meer door mede kunstenaars/tutoren wordt gestuurd of beïnvloed wordt door meningen of crisisjes van mede studenten, kom ik naar mijn gevoel veel meer mezelf en interesses tegen die echt bij mij als kunstenaar passen. Maar ik zit ook niet meer in die veilige baarmoeder (laat ik het zo even noemen) van de academie waar je kon spelen zonder dat daar rigoureuze consequenties aan zitten. Dit jaar staat voor mij in het teken van het experiment (zoals ik in mijn vorige blog beschreef) en dat thema is zeker de rode draad geweest in de afgelopen maanden!

Waarom betalen bedrijven minder voor een creatief product of concept? En moeten kunstenaars en designers alles gratis doen voor de ervaring? Waarom krijgt een boekhouder die net afgestudeerd is gewoon loon en is het voor diegene normaal dat je niet gratis werkt omdat dat goed op zijn C.V. staat?

Via een vriendin werden zij en ik benaderd door de grote kledingketen C&A. Aangezien C&A een moderne Pop-Up store in Arnhem gaat openen, wilde zij jonge designers een kans geven om mee te gaan in dit “succes” en vroegen ons een goodiebag/tas te ontwerpen. Het idee, jonge designers een kans te geven, ben ik super positief over. Maar tegenover een opdracht staat natuurlijk een vergoeding. C&A bood ons een tegoedbon aan en we mochten blij zijn onze naam te kunnen verbinden aan het merk. Ook was het een kans om tijdens de opening, pers en belangrijke mensen te ontmoeten. Dit principe klopte naar mijn mening totaal niet. Nu ik ben afgestudeerd heb ik een inkomen nodig. Ik kan mijn kosten niet betalen met C&A bonnen. (Mocht dit wel kunnen, let me know how!) Of werkt de directeur van C&A alleen om de naam C&A op zijn C.V.? De tijd die ik investeer in het ontwerp, had ook betaalde tijd voor een andere opdracht kunnen zijn. En laten we realistisch zijn, als er een winkel wordt geopend gaat de aandacht daar naar toe. Niet naar de ontwerpers van een goodiebag. Misschien 5 seconds of fame maar dat was het.

Nadat ik mijn principe deelde op social media (Facebook/Linkedin) over deze kwestie, namelijk ontwerpen voor gratis is niet cool, kreeg ik enorm veel reacties. Zowel meestemmende geluiden tegenover mijn mening, als reacties zoals; “ik moet blij wezen met deze kans want een niet-betaalde opdracht kan leiden tot grote betaalde opdrachten .” Na aanleiding van dit verhaal  heeft het online-magazine VICE MONEY hier een artikel over geschreven ondersteund met de mening van Hoogleraar in creatief ondernemerschap, Arjen van den Born.

Moet je als ontwerper gratis willen werken voor grote bedrijven?

Wil ik de identiteit van C&A schenden door dit openbaar te maken? Nee. Wat mij opviel is dat deze discussie niet alleen leeft bij mijzelf maar ook in de creatieve industrie. Waarom betalen bedrijven minder voor een creatief product of concept? En moeten kunstenaars en designers alles gratis doen voor de ervaring? Waarom krijgt een boekhouder die net afgestudeerd is gewoon loon en is het voor diegene normaal dat je niet gratis werkt omdat dat goed op zijn C.V. staat?

Als ik naar mezelf kijk is beginnen over geld niet makkelijk. Je wil als beginner toch graag die opdracht maar het betaalt niet je kosten.  Moet je het dan zien als investeren? Ik investeer nu tijd in deze klant en misschien komt hij later terug met een grote betaalde opdracht. Wat ik net zei, misschien. Maar wat nou als die klant merkt dat je alles voor weinig doet en later met de tweede opdracht daar weer vanuit gaat? Dan snijd je jezelf in de vingers. Als ik nog een stap verder terug ga, heb ik op de academie nooit geleerd over hoeveel  mijn werk waard is of wat kan ik per uur rekenen?  Misschien 1 les art-economy, waarin ik leerde een factuur te maken. Maar er is nog zoveel meer wat je moet weten. Mijn afdelingsleider zei dat hier geen tijd voor is in het curriculum, dat dit je creativiteit beklemt in het lesprogramma en dat veel studenten dit niet belangrijk of interessant vinden.

Naar mijn mening is het kunstenaarschap natuurlijk de hoofdzaak maar praktisch gezien zijn dit soort financiële zaken stap 1 in de onderhandeling. Want als je salaris, vergoeding of afspraak vaag is of er komt niks binnen, dan heb je stress. En kan jij creëren of creativiteit uiten onder stress? Ik niet.

Ik denk dat het super belangrijk is dat deze kwestie opgelost wordt of dat we een bewustzijn moeten creëren.

  • Een bewustzijn bij bedrijven dat creativiteit een enorm belangrijk product is. Een concept is misschien niet fysiek vast te pakken als een brood om de noodzaak ervan in te zien. Maar zijn succes betaalt zich wel uit in fysieke euro’s.
  • Een bewustzijn bij kunstacademies om toch betere voorlichtingen hierin te geven.
  • En het belangrijkste, een bewustzijn bij kunststudenten en alumni om duidelijke keuzes te maken wat je wel en niet wil. Wat je waard bent en voor zichzelf op te komen.

Ondernemerschap, hoe zie ik dat? Volgens de site www.encyclo.nl is de definitie van ondernemerschap: het goed en verantwoord inzetten van de productiefactoren arbeid, kapitaal en natuur. De beloning voor ondernemerschap is winst. Voor mij is ondernemerschap weten wat je product en jijzelf waard zijn en dit te verkopen. Ook de doelen die je voor jezelf of je bedrijf neerzet, breng je tot slagen. En als je product eenmaal in de markt overeind staat bekijk je weer verder hoe het beter of meer kan. Een onderneming is eigenlijk je kind. Je schept het, voedt het met brandstof (vermogen) en kennis (nieuwe mogelijkheden). En als het eenmaal volwassen is heeft het soms nog steeds nieuwe adviezen of inzichten nodig.

Is commercieel zijn vies zoals de academie vaak neerzet? Nee, je hebt het nodig om praktisch verder te kunnen gaan met leven en werken. Matched mijn visie in kunstenaarschap namelijk: sociaal innoveren en samen werken aan een bewuste en eerlijke maatschappij, met mijn visie op ondernemerschap? Waarom niet? Ik keek altijd mijn ogen uit hoe de volkszanger Roy Donders glitter-huispakken verkocht aan de lopende band. Het zou mooi zijn als mijn creatieve producten net zo hard gaan wat mij zakelijk ruim in stand houdt en de maatschappij mooier maakt. Een mooie combinatie lijkt me!

Nee, ik heb de afgelopen maanden geen tentoonstellingen gedaan, geen awards gewonnen en dat zwembad is nog lang niet in zicht. Na dit akkefietje met C&A ben ik nog tegen verschillende opdrachten of projecten aangelopen die niet kloppen of slecht geregeld zijn.

Maar ik weet nu wel wat mijn toekomstige bedrijf en mijzelf (je leest het goed, in blog 3 hierover meer) te wachten staan. Waar ik aan moet denken tijdens onderhandelingen. Dat ik adviezen van mensen die meer verstand hebben van zaken dan ik, moet aannemen. Nee, je kunt het niet in je eentje als je net 22 bent en dat is helemaal niet erg. En dat succes niet alleen in de vorm van geweldige momenten bestaat maar ook op momenten dat je leert. Leren heb ik zeker gedaan en vergelijken met andere is totaal niet relevant want ieder heeft zijn eigen weg.

In mijn vorige blog benoemde ik de quote van het ArtEZ tasje als voorbeeld en visie. Maar ik zou er nu één zin bij willen zetten:

Try again. Fail again. Fail better….BUT STAY WOKE!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *