Ondernemer van de maand: Matteo Bal

Matteo Bal is een animator en illustrator met een bedrijf dat begon als woordgrap: Studio Balrus. In 2014 startte hij als 17-jarig pupil vers van de havo een opleiding tot docent beeldende kunst en vormgeving. Tijdens het derde jaar van de studie bleek dat lesgeven niet primair een gelukkigmakend levensonderhoud zou betekenen, dus deed hij er alles aan – behalve overstappen op een andere studie – om maar niet voor de klas te hoeven staan. Dat resulteerde in een laatste academiejaar zonder slaap (ironisch genoeg wel met pfeiffer tijdens het eindexamen), maar met de uiteindelijke zegen van een baan bij de Volkskrant en een klein plekje bij De Wereld Draait Door.

Wat drijft jou in je vak?

Wat mij drijft is de wetenschap dat je altijd iets nieuws blijft leren in animatie. Je drijft op de stroom van de vele creatievelingen mee, neemt af en toe een zijtak, maar blijft toch vooral de enorme rivier volgen die je overal nieuwe gebieden laat zien. Sommige kunstenaars willen zelf iets ontzettend visionairs neerzetten, iets ver voor hun tijd uit. Ik vind het juist prima om overal iets van te proeven en lekker mee te deinen op ontwikkelingen die nu gaande zijn. Natuurlijk betekent dat wel de handen uit de mouwen steken om boven water te blijven, maar zo mis je in ieder geval niets. Ik ben eerder een visueel kunstenaar en niet zozeer een van de diepe concepten, maanden nadenken over een project past me niet. Het drijft me juist om rap op elkaar volgende nieuwe visuele vormen te vinden en zo de lol er een beetje in te houden en de sleur er een beetje uit.

‘Same Sex Ecstasy’ het afstudeerproject van Matteo die hij maakte in samenwerking met Tonio Geugelin (Ondernemer van de maand februari 2017).

Wie of wat is je grote inspiratiebron?

Eens, toen het MOTI in Breda nog op zichzelf stond, was ik trouw bezoeker van elke expositie. Daar was een paar jaar terug een tentoonstelling over de Tuin der Lusten met een animatie van Studio Smack. Misschien overdrijf ik, want dat vergaat me doorgaans prima, maar ik denk oprecht dat ik er een vol uur voor heb gezeten. Sindsdien hang ik aan de lippen van deze studio. Hoe ze maatschappelijke concepten kunnen verwerken op een uiterst creatieve wijze, waarbij zelfs hun commerciële werk hun uitgesproken stempel draagt… Het is wonderbaarlijk. Vooral spannend om te zien hoe ze hun eigenheid kunnen bewaren als ze een (zakelijk ingestelde) opdrachtgever bedienen.

Wat is jouw visie op ondernemerschap binnen de kunsten?

Je rommelt wat aan, je morst wat hier, je krijgt wat applaus daar, het is werkelijk waar een vreemd fenomeen, dat ondernemerschap. Ik kan moeilijk wennen aan het idee dat ik ondernemer ben (pas toen ik gemaild werd met de mededeling dat ik ondernemer van de maand was kwam het besef dat ik al die tijd dus bezig was geweest met ondernemen). Dat aanmodderen is uiteraard niet helemaal zo strak omlijnd, want hard werken is een verplicht onderdeel als je de sociale skills ontbeert om op elk feest, iedere expositie en alle borrels iedereen te spreken. Ik ben niet zo van de netwerkdingen, dus moest ik het proberen met hard werken en weinig slaap. Niet dat ik nu beweer dat goede netwerkers niet hard werken, maar zoals ik al zei: ondernemerschap is een vreemd iets. Volgens mij vallen er weinig pijlen te trekken op wat je wel en niet moet doen. Overal aanmodderen is in vele gevallen heel prima.

De Wereld Draait Door boekenpanel door Studio Balrus

Hoe ben jij gestart met je onderneming?

Zoals de inleiding reeds suggereert begon de onderneming met een woordgrap, maar eigenlijk was ik een jaar eerder al begonnen met animeren. Ik probeerde dingen uit, werd er beter in, kreeg opdrachten van mensen die graag een animatie wilden en op een gegeven moment komt dan de vraag: ben ik nou iets of ben ik nou niets? Het antwoord werd dus iets en bij iets hoort een soort bedrijfsnaam, ondernemingsplan, toekomstvisie, allemaal van dat soort grote woorden. Ik besloot het voor nu even bij een bedrijfsnaam te houden en die moest snel bedacht worden. Niet om de een of andere reden, maar gewoon om mijn gebrek aan geduld. Ik dacht: ik moet iets met die achternaam (Bal, die ik tevens met trots draag. Mocht u zich dat afvragen) en ik wil een dier als logo. Dus kwam ik bij de naam Studio Balrus. Officieel was dat het begin van mijn bedrijf, maar er veranderde niet zoveel. Ik bleef gewoon opdrachten ontvangen, ik zette steeds mijn zojuist gekozen bedrijfsnaam op de factuur en dat was het.

Hoe kijk je terug op het begin van je carrière en welke stappen waren voor jou het belangrijkst om je bedrijf te laten groeien?

De stap die voor mij het belangrijkst moet zijn geweest, is het blijven geloven in een God die alles weet en alles bestuurt en op een of andere manier toch ruimte laat voor persoonlijke ontwikkeling. Dit interview is te kort om theologisch of filosofisch uit te weiden, maar de drang om carrière te maken en steeds alles uit het leven te willen halen is mij absoluut vreemd. Ik werk hard, ik probeer veel, maar aan het eind maakt het niet uit wat je nou bereikt hebt of niet. Al was ik arm, al was ik rijk. En dat mag klinken als makkelijke praat nu ik gebakken zit bij de Volkskrant, maar het maakt me echt niet uit. Die rust heb ik tijdens de academie (toch een beetje een bolwerk van anti-geloof naar mijn idee) gevonden en dat vertrouwen in God hoop ik mijn leven lang te kunnen bewaren.

Via welke weg kwam je terecht bij DWDD en heeft dit iets voor je opgeleverd?

Ik animeerde voor mijn afstuderen intussen al een tijdje bij de Volkskrant. Mijn docent had de vacature daarvoor naar me doorgestuurd, dus ik reageerde snel en werd zowaar uitgenodigd en aangenomen. Daar zat toen ook Iris Frankhuizen, een schat van een mens. Zij had ooit een animatie gemaakt voor De Wereld Draait Door en zei dat ze mijn naam zou doorgeven. Twee maanden later werd ik gebeld met de mededeling dat ik een animatie mocht maken voor het boekenpanel. Het heeft me een week lang zenuwslopende spanning opgeleverd (want live-televisie en 2,5 miljoen kijkers) en achteraf een paar opdrachten.

Film voor de Volkskrant: ‘Waarom de NAVO nu onder druk staat’

Waar ben je tegenaan gelopen en hoe heb je dat opgelost?

Ik loop vaak tegen prijzen aan. Je moet een beetje betaalbaar zijn, want anders gaat de opdracht naar een ander, maar als je te goedkoop bent, heb je geen geld om rond te komen en haal je de prijs indirect voor andere animatoren ook onderuit, want zij zullen de volgende keer ook lager moeten om met je te concurreren. Leuk bedacht dit neoliberale systeem waar we met z’n allen tegen elkaar opbieden, maar als ondernemer dwingt het je om vervelende keuzes te maken. Een animator verdient wel vaak ondergemiddeld (als ik dat zo hoor van andere animatoren) maar ik heb zelf inmiddels de luxe om een goed bedrag te vragen en het anders te weigeren – waarbij ik erachter kwam dat opdrachtgevers vaak schoorvoetend dat hogere bedrag accepteren. Zo kan het dus toch.

Wat is jouw toekomstvisie? Waar wil je staan over vijf jaar?

Ik waag me niet vaak aan toekomstspeculaties, want alle visies staan op losse schroeven tot ze aangedraaid worden (door meestal iemand anders dan jijzelf). Ooit zou ik bij Pixar willen werken, maar misschien is dat een droom die ik steel van mijn beste vriendin. Verder weet ik het echt niet, ik ben content, meer dan content. Ik wil niet beroemd zijn, geen leidersfunctie hebben, geen vaste bonus, geen Bugatti. Ik wil animeren tot mijn dood of tot artritis me de mogelijkheid ontneemt.

Wat is volgens jou een echte ‘Must Have, See or Do’ voor elke kunstenaar/artiest?

Nou, laat ons hard werken op plek één zetten. Volgens mij kom je zonder hard werken nergens. Verder zijn geluk, toeval, netwerk, ziekte en politieke omwentelingen van groot belang. Grijp een kans als die zich voordoet, laat niet over je heen walsen, wees niet terughoudend of wees juist nederig als de wereld dat van je vraagt (en ik denk dat de wereld dat doet, dus hierbij).

Volg Matteo Bal op:

Instagram

Facebook

studiobalrus.nl

YouTube

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *