THOMAS VAN DEN BLIEK – HUISBLOGGER UPDATE 2

for English see below*

Eenzaamheid

We zijn steeds meer verbonden met elkaar. Technologie zorgt ervoor dat ik vrienden kan maken met mensen aan de andere kant van de wereld zonder ze ook maar een keer gezien te hebben. Maar wat voor relatie wordt er opgebouwd door de tussenkomst van technologie? En wordt het onderhouden van contacten niet lastiger gemaakt zodra je op iedereen moet antwoorden?

Eenzaamheid is je niet verbonden voelen. Je ervaart een gemis aan een hechte, emotionele band met anderen. Of je hebt minder contact met andere mensen dan je wenst. Eenzaamheid gaat gepaard met kenmerken als negatieve gevoelens van leegte, verdriet, angst en zinloosheid en met lichamelijke of psychische klachten.

In een studie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2016 omschreef 44% van de volwassenen (19+) in Nederland zichzelf als ‘eenzaam’. Een op de tien van de ondervraagden identificeerde zich met gevoelens van ernstige eenzaamheid. Eenzaamheid is niet hetzelfde als alleen zijn – het kan wel samenvallen. Wanneer iemand geen of nauwelijks sociale contacten heeft, spreken we van sociaal isolement.

Briefing Transition programma 2019 door Frank Kolkman

Ook geld speelt een rol: onder mensen met een hoog inkomen komt eenzaamheid minder voor dan onder mensen met een laag inkomen. Onder mensen die moeite hebben met rondkomen voelt 17 procent zich sterk eenzaam; onder mensen die geen moeite hebben met rondkomen is dat 6 procent. 

Het Transition onderzoeksprogramma heeft dit als startpunt gebruikt om tot ontwerpvoorstellen te komen die inspelen en mogelijk invloed hebben op eenzaamheid. Onder leiding van Frank Kolkman zijn 3de jaars studenten van Product design en Interaction design een samenwerking aangegaan om ‘loneliness’ te onderzoeken en te komen met voorstellen voor producten, diensten, interfaces of strategieën die eenzaamheid blootleggen of zelfs tegengaat. 

Een onderdeel van het Transition programma dit jaar was een onderzoeks-fieldtrip naar Kyoto, Japan. Een 3-daagse workshop in samenwerking met het Kyoto Institute of Technology (KIT) gecombineerd met studiobezoeken en het bezichtigen van de steden Kyoto en Osaka. Samen met 8 studenten, docent Frank Kolkman en mede-alumni Mireille Steinhage reisde ik op 2 november af naar Japan. 

Workshop team

Osaka

Op onze eerste dag bezoeken we Osaka. Een stad met ongeveer 2,7 miljoen inwoners. De stad is een van de belangrijkste industriële centra van Japan. Wat we direct opmerken is het isolement waar mensen in leven. In een van de vele arcadehallen klinkt alleen het geluid van de spelkasten. Je hoort geen mensen met elkaar praten of zelfs lachen. Bij binnenkomst tref ik mensen opgezogen in het beeldscherm aan. Puur gefocust op het behalen van de highscore. In de rechterhoek staat een man gekleed in pak uitbundig mee te dansen op Dance, Dance, Revolution. Even niet meer gefocust op de hoge werkdruk maar volledig overgegeven aan de dancebattle. 

Een etage hoger treffen we roze machines aan waar jongeren van mijn leeftijd achter hebben plaatsgenomen. Mappen vol met kaarten om accessoires en kleding te unlocken voor hun digitale vriendinnen op het beeldscherm voor hen. Een totaal bizar scenario in mijn ogen, voor hun een normale dagelijkse bezigheid. Het nemen (of onderhouden) van een vriend of vriendin kan digitaal maar wordt ook op straat aangeboden als dienst. Verschillende mogelijkheden zijn er om boyfriends te huren. Deze jongens, gestyled als popsterren helpen je met het vermaken door de dag. 

Keep in touch

In vergelijking met Osaka is Kyoto een rustige en vredige stad. Waar ik in Osaka nog overweldigd werd met neon en uitbundige shops, fiets ik in Kyoto rustig langs de rivier richting de universiteit. In het Kyoto Design Lab werkte verschillende teams bestaande uit studenten ArtEZ en studenten KIT aan een 3-daagse workshop met het thema ‘’Keep in touch.’’ De vraagstelling was erg duidelijk, hoe kunnen we het contact met elkaar behouden zonder dat het oppervlakkig wordt. Verschillende facetten spelen een rol hierin, zoals het tijdverschil van 8 uur en elkaar maar 4 dagen in het echt gezien te hebben. Kunnen we dit in ons voordeel gebruiken of wordt het contact behouden hierdoor alleen maar lastiger gemaakt? 

Uiteindelijk leverde de energieke workshop interessante prototypes op. Voorstellen als het vangen van geluiden en deze naar elkaar te verzenden. Een fingertrap waarbij 1 persoon uit de groep van 4 altijd een ‘fingertrap’ om moet hebben. Hierdoor dienen ze met elkaar af te spreken wie welke dag de klem draagt. Of het inzetten van het tijdverschil als wekker om elkaar op tijd wakker te maken. Een open-source design challenge waarbij het team met elkaar op afstand aan verschillende ontwerpen werkt. En tot slotte 4 lampen die afgestemd zijn op elkaar. Zet iemand in Nederland de lamp uit, dan gebeurd dat ook in Japan. 

Het onderzoeks-fieldtrip ging ook gepaard met het bezoeken van een aantal studio’s en bedrijven. Bij Panasonic kregen we een kijkje bij de producten uit het Electronics meet Crafts onderzoek. Ambachtelijk, traditionele producten gecombineerd met technologie. 

Begroeting Hiroshi Ishiguro

In het onderzoekscentrum ATR (Advanced Telecommunications Research Institute International) zien we een andere vorm hoe om te gaan met eenzaamheid. De Japanse ingenieur Hiroshi Ishiguro maakte een robotcloon van zichzelf die zijn identiteit werd. Een ‘’geminoid’’ die het doen en laten heeft overgenomen van zijn creator. Om op zijn dubbelganger te blijven lijken ondergaat Ishiguro om de zoveel tijd plastische chirurgie. De robot heeft hij gebouwd om te ontdekken hoe het is om mens te zijn. Ook van zijn vriendin verscheen een replica die geen rust en eten nodig heeft maar altijd ‘aan’ staat voor een praatje. 

Naast de op de mens lijkende robots krijgen we diverse ‘communicatie’ robots te zien. Door middel van deze tastbare robots geïmplementeerd met telecommunicatie kunnen mensen op een intieme manier in contact blijven met elkaar op lange afstand. 

Knuffelrobot

In Amerikaanse films wordt de robot bijna altijd weggezet als de schurk. Gecreëerd door de mens met uiteindelijk als doel om zijn schepper te doden. In Japan wordt de robot daar in tegen weggezet als held. Waar voor mij de frictie zit is dat we graag robots creëren die ons begrijpen. We willen makkelijk omgaan met de technologie door het zoveel mogelijk op een mens te laten lijken maar ondertussen schrikt het ons ook af. Het onmenselijke gevoel dat ik ervaarde zodra ik de geminoid een hand gaf dat gepaard ging met een begroeting en een vraag door de ‘robotmens’ hoe het met me gaat. Is dit de toekomst die we willen? Waar we robots niet meer van de mens kunnen onderscheiden? Volgens de Japanse cultuur is het belangrijker dat we kijken naar hoe we gaan samenleven met de robots en welke rol ze gaan innemen. 

Cash 

In het onderzoek voor mijn afstudeercollectie ‘Objects for a Cashless Society’ onderzoek ik hoe de digitalisering van geldstromen invloed heeft op het verliezen van kleine sociale contacten. Waarbij in Nederland, en veelal andere Westerse landen, nieuwe systemen worden ontwikkeld waardoor betalingen frictieloos en sneller plaatsvinden. In het hoogtechnologische Japan merk ik dat cash geld nog lang niet verdwenen is. Na twee dagen puilt mijn portemonnee uit met muntjes van 1 Yen (0,0082 euro). Waar mijn verwachtingen waren dat zelfs de simpele betalingen gedigitaliseerd zouden zijn in Japan, betaal ik uiteindelijk mijn lunch in de supermarkt met cash geld. De pinautomaten daar in tegen zijn voor zien van grote fysieke knoppen en maken sciencefiction-achtige geluiden zodra je een keuze hebt gemaakt. Aan automaten geen gebrek in Japan. Van nutteloze frutsels tot warme blikjes koffie. Je kunt het zo gek niet verzinnen of het zit wel in een automaat in Japan. 

Geld heeft in Japan weer andere rituelen als in Nederland. Zo is het geven van fooi niet gebruikelijk (en zelfs beledigend). Laat staan het afdingen van een prijs, dit wordt zelfs als zeer ongepast ervaren. 

Maar kunnen betalingssystemen of de emotionele waarde van geld ervoor zorgen dat mensen meer in contact komen met elkaar? Zoals ik beschreef verdwijnen de kleine sociale aspecten door de digitalisering van geld. Technologie zorgt ervoor dat we sneller afrekenen waardoor een kort gesprek minder voor de hand ligt.

Innovatie zorgt voor veranderingen binnen bepaalde systemen. Maar wat zijn de gevolgen van een nieuwe innovatie? En wat zijn de zijeffecten die pas zichtbaar worden op langere termijn? Voor mij is innovatie vooruitgang maar ook het terugkoppelen naar het menselijke gebruik en de invloed die het gaat hebben in ons dagelijkse leven. Misschien moeten we net als Hiroshi Ishiguro een spiegel voorhouden om te kijken wat het is om mens te zijn. Dit alleen al om een wenselijke toekomst te genereren. 


* English

Loneliness

We’re increasingly connected to each other. Technology allows me to make friends across the world without having met them even once. But what kind of relationship is built through the mediation of technology? And doesn’t it get more difficult to maintain contact when you’re expected to reply to everyone?

Loneliness is a feeling of disconnection. You experience a lack of close emotional ties to others. Or you have fewer social contacts than you’d like. Loneliness is characterized by negative emotions of emptiness, sadness, anxiety and a sense of meaninglessness, as well as a range of physical and psychological complaints.

In a study for the National Institute for Public Health and the Environment in 2016, 44% of the adult population (19+) in the Netherlands described themselves as ‘lonely’. One in ten of the surveyed identified with feelings of severe loneliness. Loneliness is not the same as solitude, although they can coincide. When somebody has no or very few social contacts, we speak of social isolation.  

Briefing Transition program 2019 by Frank Kolkman

Money also plays a role: loneliness is less common among people with a higher income than among low-income people. The rate of severe loneliness for people who have difficulty making ends meet is 17%; for those who have no difficulty getting by, it is 6%. 

The Transition research program has taken these figures as a starting point for design proposals which engage with, and potentially have an impact on, loneliness. Under the direction of Frank Kolkman, third-year students of Product Design and Interaction Design engaged in a collaborative effort to research loneliness and to propose products, services, interfaces or strategies that can expose and address loneliness.

A part of the Transition program this year was a research field trip to Kyoto, Japan, for a three-day workshop at the Kyoto Institute of Technology (KIT) combined with studio visits and sightseeing in the cities of Kyoto and Osaka. Together with 8 students, teacher Frank Kolkman and fellow alum Mireille Steinhage, I departed to Japan on the 2nd of November.

Workshop team

Osaka

On our first day we visit Osaka: a city with approximately 2.7 million inhabitants. Osaka is one of Japan’s most important industrial centers and the isolation that people live in is immediately apparent to us. In one of the many arcade halls, all we hear is the sound of the gaming machines. You don’t hear people chatting or laughing. When I enter, I encounter people completely absorbed in their screens, focused exclusively on achieving a high score. In a corner on my right, a man in a suit is dancing exuberantly to Dance Dance Revolution. For a moment, his attention is far removed from his heavy workload and he has completely surrendered to the dance battle.

One floor up, we encounter young people my age facing pink machines. There are folders filled with cards enabling them to unlock accessories and clothing for their digital girlfriends on the screens in front of them. A completely bizarre scenario to my eyes, but a normal everyday activity to them. Taking – or maintaining – a boyfriend or girlfriend can be done digitally but is also provided as a service you can purchase on the streets. There are various opportunities to hire a boyfriend. These guys, styled like pop stars, can help you stay entertained throughout the day.

Keep in touch

Compared to Osaka, Kyoto is a tranquil and peaceful city. Whereas Osaka overwhelmed me with its neon lights and lavish shops, in Kyoto I find myself quietly cycling by the river towards the university. In the Kyoto Design Lab, several teams of ArtEZ and KIT students worked together in a three-day workshop with the theme “Keep in touch.” The research question was very clear: how can we maintain contact with one another while avoiding superficiality? There are various challenges here, like the eight-hour time zone difference and the fact that we only spent four days together. Can we use this to our advantage, or does it complicate the effort to keep in touch?

In the end, this dynamic workshop led to interesting prototypes. Proposals included capturing sounds and sending them to each other; a finger trap, which one person in the group should always be wearing, requiring daily negotiations and arrangements to decide who’ll be wearing it on which day; using the time difference to create human alarm clocks, allowing us to wake each other up in time; an open-source design challenge where the team works together on various designs at a distance; and finally four lamps that are connected to each other. If someone switches the lamp off in the Netherlands, it will also switch off in Japan.

The research fieldtrip was also combined with a number of studio and company visits. At Panasonic we had a peek at the products made by the Electronics meet Crafts research team: artisanal, traditional crafting combined with new technology. 

Geminoid Hiroshi Ishiguro

At the ATR (Advanced Telecommunications Research Institute International) we see another approach to coping with loneliness. The Japanese engineer Hiroshi Ishiguro made a robot clone of himself, which became his identity: a geminoid who has taken over for his creator. To keep looking like his doppelganger, Ishiguro periodically undergoes cosmetic surgery. He built the robot to explore what it’s like to be human. His girlfriend, too, was duplicated in a replica that needs neither food nor rest, but which is always ‘on’ and ready for a chat.3

Other than these humanoid robots, we look at various communication robots. These physical robots are integrated with telecommunications systems, giving people an intimate way to stay in touch with each other over long distances.

cuddling robot

In American films, robots are almost always evil – they are created by humans but intend to kill their creators. In Japan, on the other hand, robots play heroic roles. For me, the friction results from our desire to create robots that understand us. We want user-friendly technology that resembles humans, but at the same time we fear that resemblance. I experienced an inhuman, uncanny feeling when I shook the hand of the geminoid and it asked me how I was doing. Is this the future we want? A future where robots are indistinguishable from humans? In Japanese culture, it’s more important that we envision our ways of living together with robots and the roles they will play in our lives. 

Cash 

In the research for my graduation collection Objects for a Cashless Society, I explore how the digitalization of money results in the loss of small social contacts. In the Netherlands, as in many Western countries, a variety of new systems is being developed to make payments frictionless and faster. In the highly technological Japan, however, I find that cash is not yet on its way out. After two days, my wallet is bulging with 1-yen coins (0,0082 euro). I expected even the simplest payments to be digital, and yet I end up paying in cash at the supermarket for my lunch. The ATMs, on the other hand, are equipped with huge physical buttons and make science fiction noises when you press them. No shortage of vending machines in Japan, generally. From useless trinkets to warm cans of coffee. Whatever it is, Japan will have a vending machine for it.

Money in Japan is linked to different rituals than in the Netherlands. Tipping is uncommon, or even offensive. Let alone bargaining over prices: this is considered extremely inappropriate. 

But can systems of payment – or the emotional value of money – lead to more human connection? As I described, small social aspects of trade are eroding through the digitalization of money. Technology speeds up our transactions, leaving less time for a short chat.  

Innovation results in changes to certain systems. But what are the consequences of new innovations? What are the side effects that only become visible in the long run? For me, innovation means progress, but we also need to consider the human aspect and the consequences it might have on our everyday life. Maybe, like Hiroshi Ishiguro, we need to construct a mirror that tells us what it means to be human, in order to generate a desirable future.

Translation by: Witold van Ratingen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *